Hitit Sanatı ve Mimarisi

Hitit Sanatı

Hititler Orta Anadolu’da Külpete, Alişar, Alacahöyük, Karahöyük, Acemhöyük, Eskiyapar ve Boğazköy yerleşim alanlarını seçmiştir. M.Ö 2000’de Anadolu’ya göç eden ve 1650’lerde bir devlet kurup M.Ö 1200’de ki yıkılışlarına değin siyasi güçlerini sürdüren Hititlerin başkenti Çorum yakınlarında ünümüzdeki adı Boğazköy olan Hattuşaş’tır.

Boğazköy başta olmak üzere Kültepe, Acemhöyük, Karahöyük, Oluzhöyük, Aslentepe’de yapılan kazılarda bulunan çok sayıdaki tabletin okunması sonucu Hititlerin tarihi, yaşam tarzları din ve hukuk gibi konularda ayrıntılı bilgi edinilmiştir.

Hitit devleti M.Ö 700’lü yıllarda yıkılarak kaçak şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında Aslantepe (Malatya), Zincirli (Maraş), Sakçagözü (Gaziantep), Kargamış, İvriz (Konya) gibi yerleşim alanlarında bir süre daha yaşamlarını sürdürmüşlerdir.

Hitit Mimarisi

Kendine özgü bir mimari gelişim gösteren Hitit mimarisi sur duvarları, bakın, saldırı merdivenleri ve yeraltı tünelleriyle donatılmıştır.

Hattuşaş (Boğazköy)’ta bulunan çok sayıda mimari yapı en güzel Hitit eserleridir. Hitit yerleşimleri sur duvarları ile çevrilidir. Surlarda; burçlar, merdivenler, yer altı tünelleri (protern) yer alır.

Kente girişleri sağlayan kapılar savunma sistemi içinde önemli bir yere sahiptir. Sur kapılarına, kenti koruduğuna inanılan sfenks (insan başlı, genellikle aslan yada boğa vücutlu yaratık) ve aslan heykelleri dikilmiştir.

Kapılar, iki yanında yer alan kabartmalara göre; Aslanlı Kapı, Sfenksli Kapı, ve Yer Kapı olarak adlandırılmıştır. İki yanı dik eğimli uzun ve geniş bir yamaç üzerinde kurulmuş Hitit başkenti Boğazköy’de yedi büyük, çok sayıda küçük tapınak bulunmuştur.  Kentin büyük tapınağının dış yüzünde bütün duvar boyunca yükselen büyük pencereler bulunmaktadır.

Hitit mimarisinde tapınaklar önemli yer tutar. İçinde yönetim ve arşiv bölümlerinin de bulunduğu tapınaklar avlu ortasında inşa edilmiştir.

Altmış üç tanrıça kabartmalarıyla süslü Yazılıkaya, bir kayaya yaslanmış açık hava tapınağıdır.

Tapınak ve surlarda beş metreyi geçen taş bloklardan oluşan orthostatlı (duvarların alt ön yüzünde üzerinde kabartmalar bulunan taş bloklar) duvarlar vardır.

Orthostat Örneği
Orthostat Örneği

Hitit mimarisinde tapınakların, sarayların ve evlerin temellerinde iri taşlar, ahşap destekli duvarlarda kerpiç tuğlalar, çatılarda ise ahşap malzeme kullanılmıştır.

Hitit mimarlığının en belirgin özelliği yapıların herhangi bir sıralamaya bağlı olmayışıdır.

Hititler tapınakların, sarayların ve evlerin temellerinde iri taşlar, ahşap destekli duvarlarda kerpiç tuğlalar, çatılarda ise ahşap malzeme kullanmışlardır.

Alacahöyük kent kapısı ve kulelerin kaidelerindeki kabartmalarda av sahneleri, kralın katıldığı dini törenler betimlenmiştir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here